Prof. Dr. Ekrem Sezik
“2017 yılında Prof. Dr. Ekrem Sezik, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanı Dr. Hakkı Gürsöz’e Türkiye’de Almanya modelinin uygulaması olan ayrıntılı bir proje götürdü. Dr. H. Gürsöz, çok memnun oldu ve hemen bir “Çalışma Grubu” kuruldu”
“Mevzuat çalışmaları da hemen hemen tamamlandı. 2020 yılında eczanelerimizde mono ve karışım tıbbi çayların raflarda yerini alacağı ve halkımızın tıbbi çayları eczanelerimizden temin edebileceği ve aktar tababetinin son bulacağı ümit edilmektedir.”
Yukarıdaki 2 paragrafı “Tıbbi Çaylar ve Fitoterapi (Fitoterapi 2020, Editör A. Başaran) adlı makalemden aldım. Son cümledeki, 2020 yılında piyasada bulunacağı ümidi gerçekleşmedi. 2017 ‘den sonra neler oldu? Kısaca anlatayım: Önce İlaç Kurumu mensuplarına Tıbbi Bitkisel Çayları (TBÇ) anlatmak için bir seminer düzenledik. Bu amaçla Almanya’daki TBÇ sistemini anlatmak üzere, yıllardır tanıdığım bir uzmanı, Dr. Hartwig Sievens’ i davet ettim. Seminerde Başkan Dr. Ersöz’ün açış konuşmasından sonra ben 1984-86 yılları arasında yaptığımız TBÇ çalışmalarını uygulamaları anlattım, Dr. Sievens’ de Almanya’daki sistemi ve uygulamaları. Dr. Sievens bana uygulamaların ve TBÇ monograflarının da bulunduğu “Standartzulassungen für Fertigarzneimittel” adlı yayını da getirmişti. Çalışmalar başladı, yayının Almanca olması hızımızı biraz azalttı, bunun üzerine Dr. Sievens İngilizce tercümesini elektronik ortamda gönderdi, tabii çok yararlı oldu. Grup hızla çalıştı. Almanya mevzuatından da yararlanarak, 60 civarında drog seçti, endikasyonlarını ve kullanım talimatını ve 8 standart karışım çay formülünü (Sakinleştirici, diüretik, soğuk algınlığı, öksürük - bronşit, göğüs yumuşatıcı, karminatif, mide, laksatif ) hazırladı. Mevzuat çalışmaları da hemen hemen tamamlandı. Kısaca mevzuat hakkında da bilgi vereyim: Mono ve karışım çaylar hazırlanan monograflara uygun olacak. TBÇ satmak isteyen eczaneler ya paketlenmiş halde alıp satacak veya kendileri hazırlayabilecekler. TBÇ üretmek isteyen firmalar, gıda kalitesinde çay üreten fabrikalarda, ayrı paketleme hattında ve depoları ayrı olmak şartıyla üretim yapabilecekler. Eczaneler ise, üretim için kapı ile ayrılmış, gerekli aletleri bulunan bir laboratuvarda (8-10 m2) tıbbi çay üretimi yapabileceklerdi. Bütün belgeleri Kurum’a teslim ettik, yani bilimsel kısmı bitti, Kurum Yönetmelik hazırlayacaktı. Ama, Kurumda bu konuda herhangi bir hareket olmadı.
Dr. Ecz. Harun Kızılay 2019 yılında Başkan Yardımcısı tayin edilince, İstanbul’dan Ankara’ya gittim, kendisine durumu anlattım. İki toplantı yaptık. Çok ilgilendi, ama 2020’de Hakkı Gürsöz ve H. Kızılay görevden ayrılınca çalışmalar yine durdu. Araya Covid girdi. 2025 yılında, Kurum “Tıbbi Çaylar Mevzuat Çalıştayı” düzenlemişti, beni de davet ettiler. Rahmetli eşim rahatsız olmasına rağmen, toplantıya katıldım. TBÇ Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürünler (GBTÜ) yönetmeliğinin içine alınmış. Çok farklı olduğunu anlattım. O dönem Kurum Başkanı olan Prof. Dr. Ahmet Ayar, konuyu anladığını ve düzeltileceğini söyledi. Bir süre sonra TBÇ’ın bir bilimsel komisyonda tekrar çalışılmaya başladığını öğrendim. Bitmiş bir konu tekrar çalışıldı! Ve 02.07.2026 tarihinde de TBÇ Yönetmeliği yayınlandı!
Bu yazıyı, konuyu bilen meslektaşlarım “Hocam, TBÇ biz yaptık diyenler var, işin aslını yazsanız iyi olur” dedikleri için yazdım. 2017’de başlattığım TBÇ 9 yıl sonra bir yönetmeliğe kavuştu. Ama onda da büyük düzeltmeler yapılması gerekli. Düzeltilmesi gereken hususları çalıştım. İlgililerle paylaşacağım. İnş. düzeltmeler yapılır ve eczanelerimizde üzerinde kullanım şekli yazılı, tıbbi çayları görmek ahir ömrümde bana nasip olur.
Yazım bu kadar, ekte bir monograf ve 2 karışım bitkisel çay formülü var. Okumaktan yorulmadıysanız, onları da inceleyin lütfen.
Sağlıklı ve huzurlu günler dileklerimle...
Hatmi yaprağı
Droğun Latince Adı
Althaeae folium
Droğun
1.1 Türkçe Adı Hatmi Yaprağı
1.2 Elde Edildiği Bitkinin Bilimsel Adı ve Familyası Althaea officinalis L. (Malvaceae) 1.3 Bitkinin Türkçe Adı: Hatmi
1.4 Uyması Gereken Standart TF Avrupa Farmakopesi Adaptasyonu 2016.
2.1 Kullanım İle İlgili Bilgiler
Çay olarak maseratı halinde.
1 tatlı kaşığı (yaklaşık 1,7 g) drog üzerine 150 mL civarında oda ısısındaki su ilâve edilir. Sık sık karıştırılarak 2-3 saat bekletilir. Süzmeden önce hafif ısıtılır. Süzülür. Oda ısısına gelmesi beklenir. Başka bir şekilde belirtilmediği sürece günde 2-3 defa taze hazırlanmış olarak içilir. Ürün poşet şeklinde ise günde 2-3 defa birer poşet kullanılarak hazırlanan çay içilir. Poşetteki drog miktarı 1,7 gramı geçmemelidir.
2.2 Kullanım Süresi
Farklı bir şekilde belirtilmedikçe akut durumunda 1 haftadan fazla kullanılmaması tavsiye edilir. Kullanım süresi içinde şikâyetlerde azalma görülmezse hekime müracaat edilmelidir.
2.3 Endikasyon
Solunum yolları hastalıklarının tedavisinde, ağız ve boğaz bölgesindeki mukoza tahrişleri ve bununla bağlantılı öksürük krizlerinde kullanılır.
2.4 Kontrendikasyon
Herhangi bir kontrendikasyon bilinmemektedir
2.5 Yan Etkiler
Herhangi bir yan etkisi bilinmemektedir.
2.6 Diğer İlaçlarla Etkileşim
Başka ilaçlar ile aynı anda alınırsa kullanılan ilacın emilimi gecikebilir.
Bu sebeple ilaç alımından 1-1.5 saat sonra kullanılmalıdır.
2.7 Hamilelik ve Emzirme Dönemi
Hamilelik ve emzirme döneminde kullanımı ile ilgili yeterli veri bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu kişilerce kullanılması tavsiye edilmez
2.8 Genel Uyarılar
12 yaş altındaki çocuklarda yeterli çalışma olmadığı için kullanılmamalıdır. 3 günden daha uzun süren, nefes darlığı,ateş yükselmesi görülen durumlarda ve kanlı balgam çıkarılması halinde hekime danışılmalıdır. Şikâyetlerde kullanım süresi içinde azalma görülmezse hekime müracaat edilmelidir.
Saklama Koşulları
Işık ve nemden koruyarak saklanmalıdır.
Raf Ömrü
Uygun ambalaj ve şartlarda 3 yıl
Etiket Bilgisi
GBTÜ etiket bilgisine uygun olmalıdır.
İzin Numarası
……..
TÇK 003 Karışım Tıbbi Çay
Karışım Tıbbi Çayın Adı: Göğüs Yumuşatıcı Karışım Çayı
Karışım Tıbbi Çayın Formülü (Latince Adları)
Malvae sylvestris flos 35g
Liquiritiae radix 15 g
Altheae radix 15 g
Anisi fructus 15 g
Yardımcı Droglar 20 g
Toplam 100 g
TÇK 001 Karışım Tıbbi Çay
Tıbbi Çayın Adı Sakinleştirici Karışım Tıbbi Çay I
Tıbbi Çayın Formülü (Latince Adları)
Valerianae radix 20 g
Lavandulae flos 20 g
Melissae folium 20 g
Passiflorae herba 20 g
Yardımcı droglar 20 g
Toplam 100 g
Sözleşmede İade Usulü, Süreler, Yükümlülükler 
