Yeni ilaç var, erişim yok: Türkiye sondan üçüncü sırada!
T24/Türkiye'de ilaç pazarı büyümeye devam ederken, yenilikçi tedavilere erişimde yaşanan sorunlar gündemdeki yerini koruyor. Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği (AIFD) Genel Sekreteri Dr. Ümit Dereli, ilaç fiyatlandırma politikalarının yenilikçi ilaçların Türkiye'ye girişini zorlaştırdığını belirterek, erişim oranının halen Avrupa'nın oldukça gerisinde olduğunu söyledi. Türkiye, yenilikçi ilaçlara erişim oranında, 37 ülke arasından üçüncü sırada bulunuyor.
Nefes'ten Şehriban Kıraç'ın haberine göre, Türkiye'de yenilikçi ilaçlara erişim oranı 2024 yılında yüzde 3'e kadar gerileyerek 37 ülke arasında son sıraya düştü. 2025'te bazı kanser ilaçlarının geri ödeme kapsamına alınmasıyla bu oran yüzde 5'e yükseldi ve Türkiye sondan üçüncü sıraya çıktı.
Dereli, bu artışın olumlu olsa da yeterli olmadığını belirterek, "173 yenilikçi ürünün çok azı Türkiye'de kullanılabiliyor. Bunun temel nedeni fiyat politikası" şeklinde söyledi.
Gereksiz ilaç kullanımı dikkat çekiyor
Türkiye'de kişi başına doktor muayenesi sayısının OECD ortalamasının yaklaşık 1,5 katı olduğunu ifade eden Dereli, hemen her muayenenin reçeteyle sonuçlandığını söyledi.
Özellikle ağrı kesici ve mide koruyucu ilaçların birlikte reçete edilmesinin gereksiz ilaç kullanımını artırdığına dikkat çeken Dereli, aile hekimlerinin reçeteleme süreçlerinde yapılan yeni düzenlemelerin bu tabloyu değiştirmeyi amaçladığını belirtti.
Klinik araştırmalarda onkoloji öne çıkıyor
Türkiye'de 2024 yılında klinik araştırma yatırımları TL bazında yüzde 69 artarak 17 milyar lirayı aştı.
Klinik çalışmaların ağırlıklı olarak onkoloji ve nadir hastalıklar alanında yürütüldüğünü belirten Dereli, bu araştırmaların yalnızca bilimsel gelişime değil, hastaların henüz piyasaya çıkmamış tedavilere erken erişimine de katkı sağladığına vurgu yaptı.
Nadir hastalıklarda tanı süreci 7 yılı bulabiliyor
Türkiye'de akraba evliliklerinin etkisiyle nadir hastalıkların daha sık görüldüğünü söyleyen Dereli, en büyük sorunun doğru tanıya ulaşma süresi olduğunu ifade etti.
Nadir hastalıklarda teşhisin ortalama yedi yılı bulabildiğini belirten Dereli, bu süreçte hastaların gereksiz ilaç kullandığını ve zaman kaybettiğini dile getirdi. Bu hastalıklara yönelik ilaçların büyük bölümünün ise yurt dışından temin edildiğini ve önemli kısmının geri ödeme kapsamında bulunduğunu belirtti.
Obezite ilaçları kontrollü kullanılmalı
Dünya ilaç pazarındaki büyümenin önemli bölümünü GLP-1 grubu obezite ilaçlarının oluşturduğunu belirten Dereli, bu ilaçların bilinçsiz kullanımına karşı uyardı.
İnsülin dengesini etkileyen güçlü tedaviler olduklarını ifade eden Dereli, bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı gözetiminde, doz takibi yapılarak kullanılması gerektiğini söyledi. Ayrıca söz konusu ilaçların Türkiye'de geri ödeme kapsamında bulunmadığını da hatırlattı.
Küresel ilaç pazarı büyümeyi sürdürüyor
Dünya ilaç pazarının 2025'te yaklaşık 1,94 trilyon dolar büyüklüğe ulaştığını belirten Dereli, pazarın bu yıl sonunda 2,11 trilyon dolara, 2027'de ise 2,26 trilyon dolara çıkmasının beklendiğini dile getirdi.
Yeni bir ilaç molekülü geliştirmenin maliyetinin yaklaşık 2,6 milyar doları bulduğunu vurgulayan Dereli, özellikle Alzheimer, ALS ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklarda yeni tedavi geliştirme sürecinin giderek daha zorlu hale geldiğini belirtti.
Kaynak: https://t24.com.tr/ekonomi/yeni-ilac-var-erisim-yok-turkiye-sondan-ucuncu-sirada,1339696?_t=1785738024847
Sözleşmede İade Usulü, Süreler, Yükümlülükler 
