Ecz. Onur Aykanat
Fare yemi, fareyi öldürmezse eczacıyı kesin öldürme garantisinde satılıyor.
Depodan verdiğimiz fare yemi 9 aylık miyatla gönderiliyor, farketmezseniz bizi öldürmesi amacıyla sanırım. Fark ettiğinizde ise çoktan o "fare kapanına" kısılmış oluyorsunuz; çünkü depolar iade kabul etmiyor.
Bu tabi bu hafta canlı yaşadığımız örneğin eczacılar üzerindeki etkisini göstermek amacıyla yazıldı ancak ortada daha derin bir konu var. Bu trajikomik durum, aslında mesleğimizin üzerinde yükseldiği derin bir uçurumu temsil ediyor: İlaç dışı ürün grubunda, eczane satışlarının hızla erimesi.
Eczanelerde en çok satılan iki marka multivitaminde de durum benzer ikisi de 10 ay miyatla gönderiliyor depolardan.
Sebebi çok açık 2020 lerden sonra hızla artan rekabet ve düşen gelirler ile halkın özellikle maddi olarak gerilemesiyle hard discount marketlerine yönelmesi. Türkiye’de halkın %65’i asgari ücret ve altında gelire sahip.
Devlerin Kuşatması Altındaki Eczaneler
Market kanalı analizine baktığımızda A101 → 13.000, BİM → 12.000 , ŞOK → 11.000, Tarım Kredi → 4.300, Migros Grubu → 3.700, CarrefourSA → 1.200 . İlk 3 zincir: 36.000 mağaza. Toplam modern zincir ağı: 45.000’e yakın satış noktası ile güç artık onların elinde; çünkü her mahallenin her köşe başında onlar var ve artık Türkiye’deki eczane sayısını geçmiş haldeler.
Eczanelerimizde rafa koyduğumuz birçok marka, bu marketlerde bizim depodan alış fiyatımızın bile altında satılıyor. Artık ilaçtan para kazanamadığımız gibi ilaç dışından da satış yapamaz, para kazanamaz olduk. Meslektaşlarımızın çoğu artık pes etmiş durumda: "Zaten satamıyordum, son kullanma tarihi geçti ve çöpe attım, bir daha da almadım" cümlesini her geçen gün daha fazla duyuyorum
Peki güneş kremi gibi "eczane ürünü" dediğimiz kalelerde bile durum farksız. Biz sattığımızı sanıyoruz ama asıl adetli satış ve devasa cirolar artık eczane dışı kanallarda dönüyor. Pazar payında ilk üç sıradaki markaların hiçbirinin eczane kökenli olmaması, kaleyi ne kadar sessizce terk ettiğimizin kanıtı.
Bu market kanallarını gezdim, ortak sattığımız ilaç dışı ürünleri bir bir tespit ettim. Fiyatlara inanamazsınız. Sadece bir firmanın bu kanallara % 65 ek iskontoyla sattığınıda tespit ettim.
2026: Son Durak mı, Yeni Bir Başlangıç mı?
Kendi eczanemizden bile alışveriş yapmadığımız bir düzende, başkalarının gelip bizden alışveriş yapmasını beklemek hayalcilik olur.
Bu yıl depo fuarlarına ekstra dikkat etmeliyiz; alınan ürünlerin fiyatları ve miatları can yakacak cinsten görünüyor.
Perakendeyi kaybeden eczaneler nasıl ayakta kalmayı başaracak bunu 2026 yılında göreceğiz.
En önemlisi de bu gidişe bir ses çıkartmayan bizler…
Sadece ilaç danışmanı olarak kalmak, bu devasa perakende çarklarının arasında ezilmeyi engelleyemeyecek. Market zincirleri cirolarını milyarlarca liraya (BİM ~480 milyar TL, Migros ~300 milyar TL) ulaştırırken, bizler raflarımızda miadı dolan ürünlerin yasını tutuyoruz. Eğer "sağlık danışmanlığı" kimliğimizi, güçlü bir "perakende stratejisi" ile birleştirmezsek; fare yemi için kurulan o kapan, mesleğimizin geleceği için kapanacak. Ses çıkartmak için 2026'nın çok geç olmadığını umuyorum; ancak vakit nakit değil, artık "var olma" meselesidir.
