TEİS BASIN TOPLANTISI

ECZACILAR İLACA VE HALK SAĞLIĞINA DEĞER KATIYOR

TEİS Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan’ın 21.05.2026 Tarihli Basın Toplantısı Metnidir

Değerli Basın Mensupları;

Bildiğiniz gibi geçtiğimiz hafta 14 Mayıs Eczacılık Gününü kutladık. 14 Mayıs, Eczacılık Günü toplum sağlığının en önemli yapı taşlarından biri olan eczacılarımızın bilgi, emek ve özveriyle yürüttüğü kutsal mesleğin değerini bir kez daha hatırladığımız özel bir gündür. Eczacılar, yalnızca ilaç temin eden sağlık profesyonelleri değil; aynı zamanda hastaya danışmanlık yapan, tedavi süreçlerinin en yakın takipçisi olan ve sağlık sisteminin en ulaşılabilir yüzünü temsil eden hayati aktörlerdir.

Eczacılık mesleği köklü bir geleneğe sahiptir ve bu birikimden aldığı güçle halk sağlığına büyük katkı vermektedir. Bu yapıyı korumak halk sağlığını korumakla eşdeğerdir. Ülkemizdeki eczacılık modeli “geleneksel eczacılık“tır. Geleneksel eczacılık sisteminde eczanenin hem mesul müdürü hem de sahibi eczacı olmak zorundadır. Bu sebeple ülkemizdeki ilaçtan zehirlenme vakaları son derece az hatta yok denecek seviyededir. Halbuki Amerika da her yıl ilaçtan yaklaşık 1 milyon kişi zehirlenmektedir.

Değerli Basın Mensupları;

Özellikle son yıllarda etkisini gittikçe artıran, mesleğimizin karşı karşıya olduğu ciddi sorunları da görmezden gelmemiz mümkün değil. Artan maliyetler, ilaç fiyatlandırma politikalarındaki sürdürülemez yapı, eczanelerimizin ekonomik olarak ayakta kalmasını zorlaştırıyor. Özellikle kur farkı nedeniyle ilaç temininde yaşanan sıkıntılar hem eczacılarımızı hem de vatandaşlarımızı doğrudan etkiliyor.

Bunun yanı sıra, eczanelerin sağlık sistemi içindeki rolüne rağmen hak ettiği ekonomik ve mesleki değeri görememesi, mesleğin geleceği açısından kaygı verici. Eczacılar, her geçen gün artan iş yükü, bürokratik işlemler ve finansal baskılar altında hizmet vermeye çalışıyor.

Değerli Basın Mensupları;

MESLEĞİMİZİN EN ÖNEMLİ SORUNLARINI SIRALAYACAK OLURSAK;

*İlaç Fiyatlandırma Sistemi

Sektördeki en temel sorunların başında geliyor. Sabit kur politikası nedeniyle ilaç temininde yaşanan aksaklıklar hem eczacıları hem de hastaları mağdur ediyor. Bugün piyasadaki euro kuru 53 TL, bakanlığın ilaç ödemeleri için kullandığı kur ise 29,11 TL’dir. Vatandaşın ilaca erişimi her geçen gün daha da zorlaşıyor. Ayrıca bu yanlış fiyatlandırma politikası yeni nesil ilaçlara erişimi de engelleyerek tedavi etkinliğini ve halk sağlığını doğrudan etkiliyor. Yeni nesil ilaçların erişim oranı %3 e kadar gerilemiştir. Gelişmiş AB ülkelerinde bu rakam % 46 seviyesindedir.

*Eczanelerin ekonomik sürdürülebilirliği

Artan işletme giderleri ve düşen karlılık oranları eczanelerin ekonomik olarak ayakta kalmasını güçleştiriyor. Kira, personel, enerji ve işletme giderlerindeki ciddi artışlara rağmen gelirlerin aynı oranda artmaması eczaneleri kapanma riskiyle karşı karşıya bırakıyor.

*İlaç Temin Problemi

Özellikle ithal ilaçlarda yaşanan tedarik sıkıntıları, hastaların tedavi süreçlerini aksatıyor ve eczacıları çaresiz bırakıyor.

İLACIM NEREDE UYGULAMASI

Bildiğiniz üzere Sağlık Bakanlığı tarafından e-Nabız sistemine eklenen “İlacım Nerede?” uygulaması, kamuoyuna vatandaşların ilaca daha kolay ulaşmasını sağlayacak bir çözüm olarak sunulmuş olsa da, ilaç erişimindeki temel sorunu çözmekten uzaktır. Sorun, ilacın zaten bulunamamasıdır. İlacım nerede uygulaması piyasada yeterli ilaç olmadığının tescili niteliğindedir.

TEİS olarak, uygulamanın yürütmesinin durdurulması ve iptali talebiyle 17 Nisan 2026'da Danıştay 10. Dairesi'nde dava açtık. Bizce pek çok sakıncası olan uygulamanın aksayan yanlarından en basiti “İlacım nerede?” uygulamasında kullanılan stok verisinin yaklaşık 24 saat öncesine ait olmasıdır. Oysa ki; eczanelerde gün içinde yüzlerce reçete ve ilaç karşılanıyor ve stok verileri anlık olarak değişiyor. Bu nedenle, sisteme göre eczanede mevcut görünen bir ilacın mevcut olmaması ya da mevcut görünmeyen bir ilacın temin edilmiş olması çok olağan bir durum. Ayrıca bu uygulama ile stok bilgisi paylaşılarak hastaların belirli eczanelere yönlendirilmesi 6197 sayılı kanunumuzun 24.maddesinin 2. Fıkrasına uygun olmayan bir uygulamadır.

Devletin görevi vatandaşlara eczane navigasyonu sağlamak değildir. Devletin görevi ilacı raflara geri getirecek sistemi tasarlamak, uygulamak ve ilaç tedarik sistemini sürdürülebilir hale getirmektir. Öte yandan vatandaşın devlet eliyle belirli eczanelere yönlendirilmesi de eczacılık meslek etiği açısından ciddi sakıncalar doğurur. Eczacılık sistemi serbest eczane seçimi ilkesine dayanır. Kamu otoritesinin belirli eczaneleri işaret etmesi meslek ilkeleriyle bağdaşmaz.  

Türkiye’de ilaç sorununun çözümü dijital uygulamalar değil, doğru ilaç politikalarıdır.

*Bürokratik yük ve iş yükü artışı

Reçete, provizyon ve geri ödeme işlemlerinin karmaşıklığı, sağlık sistemi içinde artan evrak ve işlem yükü eczacının hastaya ayırması gereken zamanı azaltıyor. Stratejik ilaç bilgisi ile donanmış olan eczacının enerjisi boşa harcanarak halk sağlığına katacağı değer sınırlanıyor.

*Mesleki Hak ve Yetki Sınırlandırmaları

Eczacıların sağlık danışmanlığı rolünün yeterince etkin kullanılmaması ve klinik eczacılık uygulamaların yaygınlaşamaması önemli bir potansiyelin heba edilmesi anlamına geliyor.

*Kamu Kurumlarıyla ilgili sorunlar

SGK geri ödeme süreçlerinde yaşanan sorunlar ve iskonto baskıları eczanelerin finansal yükünü artırıyor ve sektörü sürdürülemez bir noktaya sürüklüyor.

*Yeni mezun eczacıların istihdam sorunu

Artan fakülte sayısı nedeniyle mezun fazlalığı; genç meslektaşlarımızın iş bulma sürecinde ve eczane açma aşamasında zorluklar yaşamalarına neden oluyor.

*İlaç ve gıda takviyeleri satışlarının eczane dışına çıkması

Özellikle kozmetik ve takviye ürünlerin eczane dışı satış kanallarında yaygınlaşması hem eczacılar hem de hastalar açısından sorun teşkil ediyor.

Değerli Basın Mensupları;

İlaç stratejik bir sağlık ürünüdür. Eczacının eczanesinde hastaya, ilaca ve ilaç dışı ürünlere dokunarak verdiği danışmanlık hizmeti bu stratejik ürüne değer katar. Yurt dışında kimi ülkelerde OTC denilen reçetesiz ilaç tanımlamaları ile bazı ürünler gerek eczanelerden gerek de internet üzerinden serbest olarak satışa sunulmaktadır. Ancak aynı ülkeler ilaç-besin takviyesi kaynaklı zehirlenmeler ve suistimaller açısından da zirvededir. Bu durum OTC sisteminin yanlışlığının tescilidir.

HER TÜRLÜ İLAÇ ECZANEDEN ALINIR, İNTERNETTE ECZACILIK YAPILMAZ

Ülkemizde de internet ve sosyal medya üzerinden kontrolsüz şekilde ilaç ve sağlık ürünü satışlarının artması halk sağdığını tehdit ediyor. Özellikle kaynağı belirsiz platformlarda ilaç, bebek mamaları, vitaminler, gıda takviyeleri, steroidler, cinsel performans ve zayıflama ilaçları gibi birçok ürün satılırken bunların sahte, bozulmuş veya en önemlisi uygun koşullarda saklanmamış ve kargolama sırasında uygun sıcaklık ve nem oranlarında gönderilmemiş olduğunu biliyoruz ve vatandaşlarımıza internetten asla ilaç almayınız diyoruz. Sahte ilacın içinde ne olduğu belli olmadığı için içildiğinde ne yapacağı da belli olmaz.

İlacın gerek depo üzerinden eczanelere ulaşımında gerekse eczanede muhafazasında gerekli olanlar için soğuk zincir şartlarına, diğer ilaçlar için ise belirlenmiş olan +8 ila +25 derece arasında muhafaza edilmesine azami dikkat gösterilmekte ve bu değerler sürekli olarak izlenmektedir.

İlaçlar gibi vitamin, gıda takviyesi, bebek maması, krem vb ürünler de, anlık ısı ve nem ölçümü yapan cihazların kontrolünde, uygun iklimlendirme koşullarında bulunduruluyor ve ecza depoları - eczaneler, Sağlık Bakanlığı tarafından düzenli olarak bu konuda denetleniyor.

İNTERNETTE SATILAN ÜRÜNLERİN BÜYÜK KISMI SAHTE

İnternetten satılan bu ürünlerin çok büyük kısmının sahte olduğunu hatta DSÖ rakamlarından bunun % 80’e ulaştığını zaten biliyoruz. Bu sebeple ilaçlar ve sağlığa ilişkin tüm ürünler halkımız tarafından mutlaka eczanelerden, eczacı danışmanlığında temin edilmelidir.

İlaç, eczacıların uzmanlık alanıdır, yani ilaçları en iyi eczacılar bilirler. Eczacılık ilaç alanında asgari 5 yıl eğitim görmüş ve diploma almış olan bilim insanlarının işidir. İster bitkisel yoldan elde edilmiş olsun, isterse kimyasal yoldan elde edilmiş olsun bütün ilaçların eğitimini alan tek meslek dalı eczacılıktır. Her türlü ilacı kullanırken eczacınıza danışmanız gerekir. İlaçlar; internet üzerinden kargo ile satışı yapılamayacak kadar ciddi bir üründür. Bunun teklif edilmesi veya düşünülmesi kabul edilemez.

Değerli Basın Mensupları;

Tüm Eczacı İşverenler Sendikası olarak, 14 Mayıs Eczacılık Günü vesilesiyle bir kez daha mesleki haklarımızın korunmasını ve geliştirilmesini talep ederken, fedakârca görev yapan tüm eczacılarımızın halk sağlığı için verdikleri emek ve mücadele için teşekkür ediyoruz.

TEİS BASIN BÜROSU/21/05/2026

 

 



Dosya

Özgür Köşe

Dünyada Eczacılık

Sektörel Bakış

Çepeçevre

Kültür Sanat