.jpg)
Uzm.Ecz.Duygu Değirmen Kırboğa
2. Bölüm
OBEZİTE VE CERRAHİ TEDAVİSİ- AMELİYATSIZ YÖNTEMLER
MİDE BOTOKSU
Dünyada on yıldan fazla süredir uygulanan mide botoksu, endoskopik yöntem ile midenin iştah ve açlık üzerinde etkili olan sinir ve kaslarını geçici olarak etkisiz hale getirmeyi amaçlayan ameliyatsız bir obezite tedavi yöntemidir. Botoks, “Clostridium botulinum” isimli bakteriden elde edilen ve enjeksiyon yoluyla vücuda uygulanan tıbbi bir proteindir. Bu protein, uygulandığı bölgenin sinirlerindeki elektriksel akımı durdurur ve bu sayede 4-6 ay süreyle kasların kasılmasını önler. Botoks, 10 yılı aşkın süredir göz hastalıklarının, nörolojik hastalıkların, cilt kırışıklıklarının ve aşırı terlemelerin (hiperhidrosis) tedavisinde kullanılmaktadır. Göz kaslarının istenmeyen kasılmalarının yol açtığı şaşılığın, vücutta istenmeyen kasılmaların gözlendiği nörolojik hastalıkların, mimik kaslarının kasılmasıyla oluşan kırışıklıkların tedavisindeki etkinliği, botoksun kasların kasılmasını önlemesi sayesinde ortaya çıkmaktadır. Burada amaçlanan mide kaslarının kasılmasını azaltarak alınan gıdanın daha uzun süre mide içinde kalmasını sağlayıp, tokluk süresini uzatmak ve bu şekilde diyete uyuncu sağlamaktır. Ayrıca midenin fundus bölgesine yapılan enjeksiyonlar sayesinde mideden salınan gherelin denen açlık hormonunun salınmasını engelendiği için tokluk hissi oluşur. Beyin mide arasındaki açlık ve doyma duygularını kontrol eden vagus sinirini bloke ederek etki göstermesi de bir diğer mekanizmadır. Botilinium toksininin etkisi bilindiği üzere 6 ay sürer ve bu süre içinde hastanın 15-20 kilo kaybetmesi öngörülür. 6 ay sonunda doku kalıcı bir hasar oluşmadan eski haline döner. İhtiyaç duyulur ise 6 ay aralıkla toplamda 3 defa mideye botox yapılabilinmektedir.
Kimlere Uygulanabilir?
Mide botoksu uygulaması, özellikle, zayıflama diyeti programlarına uymakta ve düzenli egzersiz yapmakta zorlanan, obeziteye bağlı sağlık sorunları olup diyetle kilo vermede sürekli başarısız olan kişiler için devrim niteliğinde bir tedavidir. Uluslararası kriterlere göre Beden Kitle İndeksi (BKİ)* 35’in altında olan kişilere uygulanabilmektedir. Vücut kitle indeksi 35’in üzerinde olan kişilere, mide botoksu uygulaması önerilmez, kaybedilmesi ön görülen kilo BKİ 35 ve üzeri bireylerde yetersizdir, bu nedenle cerrahi yöntemlerin uygulanması tercih edilir.
Mide ülseri, gastrit, on iki parmak bağırsağı ülseri gibi gastrointestinal hastalıkların varlığında, uygulama hastalıkların tedavisinin ardından yapılmalıdır.
Mide Botoksu Barsak Tembelliği ve Kabızlığa sebep olur mu?
Bu uygulamada merak edilen bir diğer soru da budur. Bağırsak kasları uygulamadan etkilenir mi? Mide botoks işlemi sadece midenin düz kaslarına yönelik bir uygulamadır, sinir hücrelerine ve bağırsakların hareketine bir etkisi yoktur. Dolayısıyla bağırsak tembelliğini oluşturabilecek, ya da mevcut tembelliği artırabilecek bir etkisi yoktur. Mide botoksu sonrası kişiye özel hazırlanacak bir diyet ile bağırsakların çalışmasına yönelik gıdaların programa eklenmesiyle bağırsak tembelliğinde düzelme de görülebilir.
Mide botoksunun yan etkileri var mıdır?
Botoks esas olarak ciltteki kırışıklığı azaltmak amacıyla çok yaygın kullanılmaktadır ve tehlikeli bir yan etkisi bilinmemektedir. Mide botoks uygulaması ise standart bir endoskopik işlem olduğundan literatürde bildirilmiş önemli bir yan etkisi bulunmamaktadır. Hastalarda geçici bir bulantı ve hafif tansiyon düşüklüğü görülebilir. Kas hastalığı olanlar ve botoksa karşı alerjisi olan kişilerde işlemin uygulanması uygun değildir.
Hastanede yatmayı gerektiren bir işlem midir?
Bu yöntemde işlem yapıldıktan 4 saat sonra kişi normal hayatına devam edebilir. Yatışa gerek duyulmaz. Ertesi gün hasta iş başı yapabilir.
İşlemden sonra balon yönteminde görülebilecek potansiyel komplikasyonlardan mide bulantısı, karın ağrısı, şişkinlik gibi şikayetler olmaz. Bu durum balona karşı botoks uygulaması üstün kılar. Ortalama 15-20 dakika süren uygulamanın ardından, midenin iştah ve açlık üzerinde etkili olan sinir ve kasları 4-6 ay süreyle etkisiz hale getirildiği için iştah azalır, mide kaslarının kasılma yeteneğini kaybetmesi nedeniyle midenin boşalması gecikir, besinlerin midede daha uzun süre kalması sayesinde tokluk süresi uzar, daha az gıdayla daha kolay doyulur ve kilo kaybedilir.
Hastaların toplam ağırlığının %10-15 kadarını 3-6 aylık süre içinde kaybetmesi beklenir. Verilen kilo miktarı; yaş, metabolizma hızı ve yapılan egzersiz sıklığına göre kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
Mide botoksu sonrasında nelere dikkat etmek gerekir?
Fastfood gibi hızlı tüketilen gıdalar, asitli şekerli içecekler tüketilmesi zararlıdır. Karbonhidrattan uzaklaşmak, sürecin protein ağırlıklı kişiye özel oluşturulan bir diyet ile düzenli diyetisyen kontrolleri ve gerekir ise psikolog desteği ile geçirilmesi önemlidir. Asıl hedef kilo kaybı yanında yaşam şeklinin de değiştirmesi olmalıdır.
