Türkiye’de, son 10 yılda vatandaşın genel tüketim harcamaları reel olarak yıllık ortalama yüzde 2,9 arttı. Buna karşın aynı dönemde vatandaşın sağlık harcamaları yıllık yüzde 6,8, eğitim harcamaları yüzde 6,2 yükseldi.
Halkın tüketim harcamalarına 10 yıl gibi geniş zaman aralıklarıyla bakmak, değişimi görmek açısından dikkat çekici.
Bugün Gazetesi’ nin haberine göre; Ülkede uygulanan ekonomik, sosyal ve kültürel politikaların, değişen teknolojinin, gelir düzeyindeki farklılaşmaların ve yaşanan krizlerin etkilerini bu verilere bakarak yorumlamak mümkün.
Ortalama büyüme yüzde 3,9
İşte, geçtiğimiz günlerde Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yılın ilk ayı için açıkladığı reel tüketim (sabit fiyatlarla) harcamalarını, 2006 yılının aynı dönemiyle karşılaştırmak da bu konuda önemli ipuçları veriyor. 2006’nın ilk 6 ayı ile 2015’in ilk 6 ayı karşılaştırıldığında, Türkiye’nin gayri safi yurtiçi hasılası (milli gelir) son 10 yılda reel olarak yıllık ortalama yüzde 3,9 büyüdü. Yine son 10 yılda halkın yurtiçi harcamaları ise ortalama yüzde 2,9 arttı. Bu düşük ortalama, Türkiye ekonomisinin büyümesinin yetersizliğini de ortaya koyuyor.
Genel harcama yüzde 2,9
Ancak esas değişimi, tüketime konu belli mal ve hizmet gruplarına bakınca daha iyi görmek mümkün. Bu konuda özellikle eğitim ve sağlık öne çıkıyor. Buna göre son 10 yılda vatandaşın reel sağlık harcamaları yıllık ortalama yüzde 6,8 arttı. Eğitim harcamaları ise yine reel olarak yüzde 6,2 arttı. Genel tüketim harcamalarının yüzde 2,9 arttığı düşünüldüğünde, eğitim ve sağlıktaki artışın büyüklüğü daha iyi ortaya çıkıyor.
Katkı payları ve özel okul
Bunun nedenleri arasında, değişen sağlık sistemi nedeniyle ilaç ve hastane tedavileri için vatandaşın ödediği katkı paylarındaki artışı saymak mümkün. Eğitimde olduğu gibi sağlık alanındaki özelleşme de bu artışların nedenleri arasında sayılabilir. Ayrıca belli grupların gelir düzeyindeki değişim de, bu durumu etkileyebiliyor.
Uçtuk ve ceple konuştuk
Vatandaşın tüketimindeki bir dikkat çekici değişim de, ulaştırma ve haberleşmede ortaya çıktı. Bu tür harcamalar son 10 yılda yıllık ortalama yüzde 4,5 arttı. Bunun nedenleri arasında ise gelişen teknolojiyle hayatımızın her alanını işgal eden internet, cep telefonu gibi mobil sistem ve cihazları saymak mümkün. Ayrıca büyük bir pazar haline dönüşen havacılıktaki gelişim de bu tür harcamalara büyük etki yaptı.
Serhat ALİGİL/ Bugün Gazete
