İlaç Endüstrisinin Çabaları Antimikrobiyal Dirence Yetişemiyor
EURONEWS/ Yeni bir rapora göre, beş yılda antibiyotik geliştirme hattı yüzde 35 daraldı ve dünya çapında artan antimikrobiyal direncin gerisinde kaldı.
Antimikrobiyal dirençle mücadeleye yönelik ilaç sanayi çabalarının, ilaca dirençli enfeksiyonların artış hızına ayak uyduramadığı yeni bir raporda açıklandı.
Antimikrobiyal dirençle (AMR) mücadeleye yönelik ilaç geliştirme hattı, Hollanda merkezli, düşük ve orta gelirli ülkelerde ilaçlara erişim için çalışan bağımsız kar amacı gütmeyen kuruluş Access to Medicine Foundation'ın raporuna göre son 5 yılda yüzde 35 daraldı.
2026'da, büyük araştırma odaklı ilaç şirketlerinin geliştirdiği proje sayısı 2021'deki 92'den 60'a geriledi.
Access to Medicine Foundation'ın CEO'su Jayasree K. Iyer, raporda yeni antibiyotiklere duyulan ihtiyacın hiç olmadığı kadar büyük olduğunu vurguladı.
Iyer, önemli bir değişim yaşanmazsa, önümüzdeki yirmi yılda önlenebilir enfeksiyonlardan kaynaklanan ölümlerde yıkıcı bir artış görüleceğini, en ağır darbeyi ise yoksul ülkelerde yaşayan kırılgan nüfusların alacağını kaydetti.
Bulaşıcı hastalıklar alanında araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerinin yetersizliği, AMR ile mücadeledeki en büyük zorluklardan biri olarak öne çıkıyor.
Rapor, GSK, Pfizer, Shionogi, MSD ve Otsuka'nın da aralarında bulunduğu yedisi büyük araştırma odaklı, sekizi küçük ve orta ölçekli olmak üzere 15 şirketin Ar-Ge faaliyetlerini analiz etti.
İngiliz çok uluslu şirketi GSK, üçü yenilikçi olmak üzere koruyucu aşılar ve antibakteriyel tedavileri kapsayan 30 ilaçla liderliğini sürdürüyor.
Japonya merkezli Shionogi ise 2021'de ikinci sırada bulunan Pfizer'i geride bırakarak bu konuma yükseldi.
Raporda, şirketlerin performansının hâlâ oldukça farklılık gösterdiği, hiçbir şirketin potansiyelinin tamamına ulaşmaya yaklaşmadığı, bunun da AMR ile mücadelede gidilmesi gereken uzun bir yol olduğuna işaret ettiği belirtildi.
AMR, büyüyen bir tehdit
Antimikrobiyal direnç, bakteri, virüs, mantar ve parazitlerin artık antimikrobiyal ilaçlara yanıt vermemesiyle ortaya çıkıyor. Zaman içinde, patojenlerdeki genetik değişimlerle doğal olarak gelişen bir süreç olsa da, başta antimikrobiyal ilaçların yanlış ve aşırı kullanımı olmak üzere insan faaliyetleri nedeniyle hızla ivme kazanıyor.
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, 2025'in sonu itibarıyla laboratuvarca doğrulanmış her altı bakteriyel enfeksiyondan biri artık standart tedavilere direnç gösteriyor.
AMR, yalnızca Avrupa Birliği'nde her yıl 35 binden fazla ölümden sorumlu. 2025 ile 2050 yılları arasında ise dünya genelinde bakteriyel AMR'ye doğrudan atfedilebilecek 39 milyon ölüm gerçekleşeceği öngörülüyor.
Kaynak- https://tr.euronews.com/saglik/2026/03/11/rapor-ilac-endustrisinin-cabalari-antimikrobiyal-dirence-yetisemiyor
